Professor Mogobe Ramose, de filosofie van ubuntu 

Professor Mogobe Ramose (1950) uit Zuid-Afrika staat erom bekend de filosofie van ubuntu bij ons te introduceren. In deze filosofie kunnen wij onze gedeelde menselijkheid ervaren. Zijn oorspronkelijke gedachtegoed wordt uiteengezet in zijn boek African Philosophy Through Ubuntu (1999), dat hij besloot te schrijven tijdens zijn jarenlange ballingschap in Europa. In Nederland verscheen een Nederlandse vertaling van zijn werk onder de titel Ubuntu, Stroom van het Bestaan als Levensfilosofie (2017).

Tot op de dag van vandaag spreekt Ramose met passie over de bevrijding van het Afrikaans denken van Westerse dominantie en over de noodzaak van een Afrikaanse Renaissance die ook kritisch reflecteert op fouten uit het verleden. Volgens hem is democratie bijvoorbeeld een Westers systeem dat de Afrikaanse bevolking niet ten goede komt. Daarnaast wijst hij op de moeilijke positie van jongeren, die niet langer kunnen vertrouwen op hun ouderen om met oplossingen te komen.

Tijdens een van zijn bezoeken aan Europa kregen wij de gelegenheid om met de filosoof zelf in gesprek te gaan. We vroegen hem: Wat maakt ubuntu vandaag de dag relevant? Wat is er nodig om onze menselijkheid tot uitdrukking te brengen?

Luister hier naar het gesprek met professor Mogobe Ramose, in het Engels. 

Presentatie & podcastmaker: Liesbeth Tjon-A-Meeuw

Muziek: Frits de Beer

Dit is een productie van de School van Stille Stemmen

Shared Walks: Ways of Knowing

Om recht te doen aan verschillende vormen van kennis over ’tijd’ en ‘natuur’, zette Renate Schepen haar proefschrift om in wandelopdrachten met social designer Eylem Ertürk. Leer elkaar, je omgeving en jezelf beter kennen. Kennis die wordt ontdekt in de relatie tot de omgeving en door hierover uit te wisselen kan helpen om bewust te kiezen hoe we met ’tijd’ en natuur willen omgaan. Je krijgt andere perspectieven op tijd en natuur uit andere filosofieën mee om je omgeving bewust anders te ervaren en hierover in gesprek te gaan.

Wat het doet: Doorbreekt de grenzen tussen jou, je team en de wereld om je heen door letterlijk door nieuwe manieren van denken te lopen.

Wat er gebeurt: Aangespoorde wandelingen in paren. combineren Verhalen vertellen en reflectie combineren om nieuwe perspectieven op de natuur en tijd te bieden.

Voor wie is het bedoeld: Teams van 10-15 personen.

Hoe lang: 2 uur.

Wat je krijgt: Diepgaande teamverbindingen die verder gaan dan de directiekamer. Een frisse lens om je te verhouden tot je omgeving, je wandelpartner en je eigen ideeën.

Meer info: https://eylemduygu.net/walks/shared-walks-ways-of-knowing/

Enneagram met o.a. vergeten filosofen

Ruimer luisteren naar patronen in jezelf en in je organisatie

Door een enneagram kan je met behulp van metaforen, zoals vergeten filosofen inzicht krijgen in welke invloed jouw persoonlijkheid heeft op het collectief van jouw organisatie. Jantine Winter verbindt je met de stem van een filosoof die in jouw context minder gehoord wordt. Dit laat patronen zien tussen verschillende menselijke lagen: valkuilen, uitdagingen, kwaliteiten en allergieën.

Een enneagram is een model van persoonlijkheid en zelfontwikkeling dat negen verschillende karaktertypes beschrijft — en vooral: de onderliggende drijfveren, angsten en verlangens achter je gedrag.

Je kunt het zien als een soort landkaart van hoe mensen automatisch denken, voelen en reageren.

Workshop enneagram

Na jarenlang werken als hulpverlener en autisme-deskundige in de zorg, onderzocht Jantine Winter de laatste vijf jaar nieuwe mogelijkheden buiten de reguliere zorg. Natuur, dromen en inheemse kennis zijn daarbij een belangrijke schakel. Vanuit haar yurt in de bossen zoekt zij naar vergeten talen tussen mens, dromen en natuur. Haar missie is om mensen hier weer mee in contact te brengen, zodat deze vergeten talen weer kunnen terugstromen in ons collectieve bewustzijn.

Klik hier voor meer informatie

Eenzaamheid en verbinding, een perspectief vanuit Afrikaanse filosofie

Soms lijkt het alsof we allemaal als eenlingen leven in de stad, maar we zijn het samen. Hoe zou het zijn als we die verbondenheid zouden kunnen voelen en onszelf als onderdeel van de stad als geheel zouden kunnen zien?

Afrikaanse denkers, zoals de Nigeriaanse filosoof Sophie Olúwolé, bieden verrassende inzichten voor zorg en samenleving. Renate Schepen gaat hierover in gesprek met filosoof Henk Haenen en neemt je mee in een
inspirerende verkenning van verbindend denken en doen.

Henk Haenen en Pius Mosima schreven het boek Afrikaanse filosofie (Noordboek, 2025)

Host en onderzoek: Renate Schepen | Podcastmaker en muziek: Frits de Beer, samenwerking tussen de Vrijwilligers Academie Amsterdam en de School van Stille Stemmen.

Festival van Stille Stemmen

1 maart @ 13:00 18:00

Ruimluisterendheid: Proef, ervaar en droom op het Festival van Stille Stemmen: 

Luister naar wat de voortuintjes van de buren vertellen, het land van je Afrikaanse voorouders en de zaden die je plant. Herontdek Betondorps eigen Cruijff als vergeten filosoof. Laat dromen en denkwijzen op een poëtische manier naast elkaar bestaan. Nodig stille stemmen uit Betondorp bewust uit, ervaar andere tijdsbelevingen en leer van elkaar.

In 10-12 intieme sessies van ongeveer 40 minuten op verschillende locaties in de buurt worden mensen uitgenodigd om ruimer te luisteren. Nieuwsgierig zijn. Voelen dat je deel uitmaakt van een groter geheel. Er is een centraal start- en eindpunt waar we het festival afsluiten met gezamenlijk soep eten en een gedicht van de stadsdichter van Alkmaar – in dichtvorm gedeeld wat we allemaal hebben gehoord en hoe dat bijdraagt aan meer zinvolle werelden.

Festival pagina

TICKETS
€15 donation based, minimum € 15

Betondorp, Amsterdam

Amsterdam,

Hildegard van Bingen

Hildegard van Bingen (1098 – 1179) was een Duitse benedictijnse abdis en geldt als eerste vertegenwoordigster van de Duitse middeleeuwse mystiek. Zij was onder meer actief op het gebied van religie, kosmologie, filosofie, compositie en muziekbeoefening, poëzie en plantkunde en was ecofilosofe avant la lettre. In gesprek met Felicia Dekkers. Lied: Caritas Abundat met als bonus aan het einde de voorgelezen tekst van het lied.

Vergeten filosofen

Waarom horen we wel over Socrates, Descartes en Kant, maar niet over Orunmila, Sor Juana Inés de la Cruz en Amo Afer? Krijg nieuwe perspectieven op vraagstukken in onze tijd van filosofen die we vergeten zijn. Deze filosofen waren in hun tijd visionair en wereld veranderend en behandelen thema’s die nu nog steeds relevant zijn. Ontdek wat zij ons leren over omgaan met verschil en de absurditeit van onze gebruiken.
Host & Research | Renate Schepen
Productie | Montage | Muziek: Frits de Beer
Deze serie is mede ondersteund door Vrienden van de ISVW.